Αρωματοθεραπεία και Ακμή

Η ακμή (acne vulgaris) είναι μία κοινή δερματολογική πάθηση που προσβάλλει τους έφηβους (περισσότερο αγόρια από ότι κορίτσια), όμως μπορεί και να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Η ακμή σε γυναίκες ηλικίας 40 – 50 ετών γίνεται όλο και πιο συχνή (Preneau & Dreno 2012). Σύμφωνα με το ιατρικό λεξικό (Brooker 2008) οι τριχοσμηγματογόνες μονάδες υπερδιεγείρονται από κυκλοφορούντα ανδρογόνα και υπερβολικό σμήγμα παγιδεύεται από βύσμα κερατίνης. Η ακμή αποτελεί έναν από τους τρεις κύριους λόγους επίσκεψης σε δερματολόγο (Decker & Graber 2012). Το στρες αποτελεί επίσης παράγοντα, καθώς μπορεί να διεγείρει τα επινεφρίδια και να οδηγήσει σε ορμονικές ανισορροπίες. Η ακμή εξελίσσεται με υφέσεις και εξάρσεις.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Φαγέσωρας: Μικρά μελανά επάρματα μεγέθους κεφαλής καρφίτσας, αποτέλεσμα απόφραξης του σμηγματογόνου πόρου. Είναι κεράτινα βύσματα που πληρούν τους πόρους των θυλάκων και αποτελούνται από σμήγμα, κερατίνης, τμήματα τριχών και υπολείμματα σμηγματογόνων αδένων (ανοικτοί φαγέσωρες).

Δεν φλεγμαίνουν, αποτελούν όμως την αρχή των φλεγμονωδών στοιχείων της ακμής. Εκτός από τους ανοικτούς φαγέσωρες, ανευρίσκονται και οι κλειστοί φαγέσωρες, που είναι μικρά επάρματα με λευκή κορυφή.

Βλατίδες: Επώδυνα μικρά ερυθρά επάρματα που σχηματίζονται από τη φλεγμονή των φαγεσώρων.

Φλυκταινίδια, βλατιδοφλυκταινίδια: Μικρά επάρματα κεφαλής καρφίτσας που περιέχουν πυώδες υγρό. Αναπτύσσονται στην είσοδο των θυλάκων ή επικάθονται στις βλατίδες.

Οζίδια: Επώδυνοι σχηματισμοί που είναι αποτέλεσμα μεγάλης φλεγμονώδους διήθησης βαθιά μέσα στο χόριο. Υποχωρούν βραδύτατα ή διαπυούνται.

Κύστεις: Σχηματίζονται λόγω απόφραξης του τριχοσμηγματογόνου πόρου και κατακράτησης μεγάλης ποσότητας σμήγματος και κεράτινης ουσίας.

Ουλές: Οι φλεγμονώδεις βλάβες της ακμής μετά την αποδομή τους εγκαταλείπουν πολλές φορές ουλές που άλλοτε είναι ατροφικές, με τη μορφή των βοθρίων, κυρίως στο πρόσωπο, και άλλες φορές υπερτροφικές, με τη μορφή των χειλοειδών, κυρίως στη ράχη, στήθος και ώμους.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οι τρέχουσες συμβατικές θεραπείες περιλαμβάνουν συστηματικά αντιβιοτικά, κρέμες που περιλαμβάνουν αντιβιοτικά όπως η φωσφορική κλινδαμυκίνη και το βενζοϋλοϋπεροξείδιο ή λέιζερ προκειμένου να καταστραφούν τα βακτήρια.

Όταν χρησιμοποιούμε την αρωματοθεραπεία για τη θεραπεία της ακμής χρειάζεται να διασφαλίσουμε ότι θα χρησιμοποιήσουμε ένα ελαφρύ έλαιο βάσης. Τα αιθέρια έλαια που προωθούν τη θεραπεία της ακμής είναι η λεβάντα (Lavandula officinalis), το περγαμόντο (Citrus bergamia) και το tea tree (Melaleuca alternifolia).

Επειδή η λεβάντα είναι από τα λίγα αιθέρια έλαια που είναι ασφαλή για χρήση απευθείας στο δέρμα, μπορούμε να τοποθετήσουμε μία σταγόνα στη προσβεβλημένη περιοχή. Επίσης δίνεται η ακόλουθη συνταγή:

– 3o ml έλαιο βάσης

– 15 σταγόνες λεβάντα

– 4 σταγόνες περγαμόντο

– 2 σταγόνες λεμόνι

Όπως και η τετρακυκλίνη, ένα από του στόματος φάρμακο που χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία της ακμής, το περγαμόντο και το λεμόνι είναι επίσης φωτοτοξικά. Έτσι, το μείγμα αυτό ενδείκνυται για το βράδυ.

Το αιθέριο έλαιο ενός είδος βασιλικού (Ocimum gratissimum) έχει χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με τζελ αλόης σε μία μελέτη όπου εξετάστηκε η θεραπεία της ακμής και έδειξε ότι το τζελ αλόης βελτίωσε τη δράση του βασιλικού σε φλεγμονώδεις βλάβες και ότι ο συνδυασμός 2% βασιλικού με 50% τζελ αλόης ήταν περισσότερο αποτελεσματικός από έναν εμπορικό, συνθετικό παράγοντα κατά της ακμής.

Μία μελέτη επούλωσης τραυμάτων μελέτησε τις επιδράσεις του αιθέριου ελαίου του O. gratissimum σε πληγές πλήρους πάχους σε πειραματόζωα. Η μελέτη κατέδειξε ότι αυτό το αιθέριο έλαιο ενισχύει την επούλωση πληγών και ήταν αποτελεσματικό έναντι βακτηρίων και μυκήτων που προκαλούν μόλυνση των πληγών.

Μελέτη στο νοσοκομείο Royal Prince Alfred απέδειξε ότι 5% τζελ tea tree (Malaleuca alternifolia) είναι αποτελεσματικό στη θεραπεία για ήπιες ή μέτριες μορφές ακμής. Για να φτιάξετε 5% τζελ tea tree αναμειγνύετε 5 ml αιθερίου ελαίου tea tree σε 95 ml καθαρό τζελ του φυτού αλόη (Aloe vera).

ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΓΙΑ ΑΚΜΗ

Tea tree (Melaleuca alternifolia): Αυτό το αιθέριο έλαιο είναι το καταλληλότερο για δέρματα με τάση προς λιπαρότητα και ακμή. Αντιμικροβιακό, αντιβακτηριακό, αντισηπτικό, αντιικό.

Περγαμόντο (Citrus bergamia): Επίσης είναι κατάλληλο για δέρματα προς τάση με λιπαρότητα και ακμή. Οι αντιικές του ιδιότητες μπορούν να μειώσουν την ακμή και τα βακτήρια στο δέρμα. Αντιβακτηριακό, αντιικό, αντισηπτικό, αντιμολυσματικό, αντμικροβιακό, ηρεμιστικό, αποσμητικό, καθαριστικό και δροσιστικό.

Γερμανικό χαμομήλι (Matricaria recutita): Αντιφλεγμονώδες, αντιβακτηριακό. Αποτελεσματικό κατά του Staphylococcus aureus (Khezri et al 2013).

Γεράνι (Pelargonium graveolens): Χρησιμοποιείται για τη καταπολέμηση της ακμής και του λιπαρού και μικτού δέρματος. Ελαφρώς στυπτικό. Βοηθά στην εξισορρόπηση της ροής του σμήγματος. Αντιικό, αντιμυκητιασιακό, αντιφλεγμονώδες.

Λεβάντα (Lavandula officinalis): Χρησιμοποιείται για τη καταπολέμηση της ακμής. Είναι αντισηπτικό, αντιβακτηριακό.

Γάλβανο (Ferula gummosa): Χρησιμοποιείται για τη καταπολέμηση της ακμής και άλλων ερεθισμών του δέρματος. Γενικό τονωτικό, αντιφλεγμονώδες, αντιμικροβιακό, αντισηπτικό, βαλσαμικό.

Σανδαλόξυλο (Santalum album): Καθίσταται ευεργετικό για το δέρμα. Είναι κατάλληλο για τους περισσότερους τύπους δέρματος, και είναι αποτελεσματικό για τη μείωση των ουλών. Επίσης, αναζωογονεί το κουρασμένο και θαμπό δέρμα. Αντισηπτικό, αντιικό, στυπτικό, ηρεμιστικό, τονωτικό, κατάλληλο για επούλωση.

Ελίχρυσος (Helichrysum spp): Χρησιμοποιείται σε διάφορες παθήσεις του δέρματος, ιδιαίτερα όμως σε επούλωση πληγών. Αντιφλεγμονώδες, αντιμυκητιασιακό, επουλωτικό βοηθά στην αναγέννηση των κυττάρων του δέρματος. Όταν αναμιγνύεται με λάδι άγριας τριανταφυλλιάς βοηθά στη μείωση της εμφάνισης του ουλώδους ιστού.

***

Αποποίηση: Το άρθρο αυτό δεν αποτελεί συμβουλή υγείας και έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα και τα αιθέρια έλαια υπό την επίβλεψη ενός ειδικού και ειδικά όταν παίρνετε ταυτόχρονα άλλα φάρμακα ή βότανα.

– Clinical Aromatherapy: Essential Oils in Healthcare, Jane Buckle, Elsevier.

– Aromatherapy for the Beauty Therapist, Valerie Ann Worwood, City & Guilds, Habia

– Medical Aromatherapy for Health Care Professionals, Dr. Miriam Kinai

– The Essential Guide to Aromatherapy: Change your life with Aromatherapy, Jason Bozzuto

– Essential Oils: A Handbook for Aromatherapy Practice, Jennifer Peace Rhind, Singing dragon

– Essential oils – The Ultimate Resource: A Beginner’s Guide to the Use of Essential Oils, Amy Zulpa, Speedy publishing

– First Aid Aromatherapy, Michelle Evans, Raphael Walrond

– Essential Oil Therapy, Dobimick Publishing

– Finding Infinity Vol. 1: An Easy Aromatherapy Guide to Blending Essential Oils, Maria Quezada

– Hands on Healing Remedies: 150 Recipes of Herbal Balms, Salves, Oils, Liniments & Other Topical Therapies, Stephanie Tourles, Storey Publishing

– Essential Oils for Begginers: The Guide to Get Started with Essential Oils and Aromatherapy, Althea Press, Callisto Media Inc.

– Νοσολογία, Παθολογία, Φραγκίσκος Ι. Χανιώτης – Δημήτριος Ι. Χανιώτης, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2145499

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15490789

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0962456203001413